Γράφει ο ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΑΔΗΣ
SIX SIGMA BLACK BELT
Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός
Τεχνικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων
Πεδίο εφαρμογής του Νέου Κανονισμού
Ο νέος Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2215 1 θεσπίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την πιστοποίηση, καθώς και τις προϋποθέσεις αμοιβαίας αναγνώρισης των σχετικών πιστοποιητικών, που παρέχεται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα για να ασκούν τις παρακάτω δραστηριότητες:
- ελέγχους εντοπισμού διαρροών·
- εγκατάσταση του εξοπλισμού·
- επιδιόρθωση, συντήρηση ή επισκευή, καθώς και παροπλισμό του εξοπλισμού·
- ανάκτηση φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου από ψυκτικά κυκλώματα στατικού ψυκτικού εξοπλισμού, στατικού κλιματιστικού εξοπλισμού, στατικών αντλιών θερμότητας και μονάδων ψύξης σε φορτηγά-ψυγεία και σε ρυμουλκούμενα ψυγεία.
Οι παραπάνω δραστηριότητες αφορούν τον παρακάτω εξοπλισμό:
- στατικό εξοπλισμό ψύξης,
- στατικό εξοπλισμό κλιματισμού και αντλιών θερμότητας,
- στατικό εξοπλισμό με οργανικούς κύκλους Rankine,
- μονάδες ψύξης σε φορτηγά-ψυγεία και ρυμουλκούμενα ψυγεία, και σε
- μονάδες ψύξης σε ελαφρά οχήματα-ψυγεία, εμπορευματοκιβώτια διατροπικών περιεκτών και βαγόνια τρένων.
Ο κανονισμός αυτός καταργεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2067/2015 2 και έχει ισχύ από την 29ηΣεπτεμβρίου 2024.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2215 εφαρμόζεται επίσης στα νομικά πρόσωπα που πραγματοποιούν για λογαριασμό τρίτων την εγκατάσταση, την επιδιόρθωση, τη συντήρηση, την επισκευή ή τον παροπλισμό του παραπάνω εξοπλισμού.
Απαιτήσεις για Πιστοποιητικά από τα Φυσικά Πρόσωπα
Τα φυσικά πρόσωπα που εκτελούν τις παραπάνω δραστηριότητες πρέπει να είναι κάτοχοι πιστοποιητικού ενός από τους τύπους παρακάτω:
- Πιστοποιητικό Α1που βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν όλες τις παραπάνω δραστηριότητες σε σχέση με φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και υδρογονάνθρακες·
- Πιστοποιητικό Α2που βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν όλες τις παραπάνω δραστηριότητες με φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και υδρογονάνθρακες, οι οποίες περιορίζονται σε εξοπλισμό που περιέχει ποσότητα κάτω των 3 χιλιογράμμων ή, στην περίπτωση των ερμητικά σφραγισμένων συστημάτων που φέρουν τη σχετική επισήμανση, που περιέχει λιγότερα από 6 χιλιόγραμμα·
- Πιστοποιητικό Βπου βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν όλες τις παραπάνω δραστηριότητες σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα (CO2)·
- Πιστοποιητικό Γπου βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν όλες τις παραπάνω δραστηριότητες σε σχέση με την αμμωνία (NH3)·
- Πιστοποιητικό Δπου βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν την δραστηριότητα της ανάκτησης φθοριούχων αερίων όσον αφορά τον εξοπλισμό ο οποίος περιέχει λιγότερα από 3 χιλιόγραμμα φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου ή, στην περίπτωση των ερμητικά σφραγισμένων συστημάτων που φέρουν τη σχετική επισήμανση, περιέχει λιγότερα από 6 χιλιόγραμμα φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου·
- Πιστοποιητικό Ε που βεβαιώνει ότι οι κάτοχοι μπορούν να ασκούν την δραστηριότητα της ανάκτησης φθοριούχων αερίων, υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα αυτή δεν απαιτεί παρέμβαση στο κύκλωμα ψύξης ·
Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν την έκδοση χωριστών τύπων πιστοποιητικών ή πιστοποιητικού που συνδυάζει οποιουσδήποτε από τους τύπους πιστοποιητικών, προσδιορίζοντας τις δραστηριότητες που καλύπτει.
Τις παραπάνω δραστηριότητες μπορούν να ασκούν χωρίς το παραπάνω πιστοποιητικό τα φυσικά πρόσωπα τα οποία εκτελούν εργασίες:
- σκληρής ετερογενούς συγκόλλησης, μαλακής ετερογενούς συγκόλλησης ή αυτογενούς συγκόλλησης μερών συστήματος ή τεμαχίων εξοπλισμού στο πλαίσιο μίας από τις παραπάνω δραστηριότητες, και τα οποία διαθέτουν τα προσόντα που απαιτεί η εθνική νομοθεσία για την άσκηση τέτοιου είδους δραστηριοτήτων, υπό την προϋπόθεση ότι επιβλέπονται από πρόσωπο το οποίο κατέχει πιστοποιητικό που καλύπτει την αντίστοιχη δραστηριότητα και το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σωστή εκτέλεση της δραστηριότητας·
- ανάκτησης φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου από εξοπλισμό με φορτίο φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου λιγότερο των 3 kg και λιγότερο των 5 τόνων ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2) σε εγκαταστάσεις που καλύπτονται από άδεια, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά απασχολούνται από την εταιρεία που είναι κάτοχος της άδειας και έχουν ολοκληρώσει κύκλο μαθημάτων για την απόκτηση ελάχιστων δεξιοτήτων και γνώσεων οι οποίες αντιστοιχούν στο πιστοποιητικό Δ και έχουν επικυρωθεί με βεβαίωση επάρκειας η οποία εκδόθηκε από τον κάτοχο της άδειας.
Τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν μία από τις παραπάνω δραστηριότητες δεν υπόκεινται στην απαίτηση κατοχής πιστοποιητικού, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
- έχουν εγγραφεί σε σειρά μαθημάτων κατάρτισης με σκοπό την απόκτηση πιστοποιητικού που καλύπτει τη σχετική δραστηριότητα·
- ασκούν τη δραστηριότητα υπό την εποπτεία προσώπου που είναι κάτοχος πιστοποιητικού το οποίο καλύπτει την εν λόγω δραστηριότητα και το οποίο είναι πλήρως υπεύθυνο για την ορθή εκτέλεση της δραστηριότητας.
Η παρέκκλιση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τους 24 μήνες.
Διαδικασία Πιστοποίησης Φυσικών Προσώπων
Ο φορέας πιστοποίησης εκδίδει πιστοποιητικό για φυσικά πρόσωπα που έχουν επιτύχει σε θεωρητικές και πρακτικές εξετάσεις οι οποίες διοργανώνονται από φορέα αξιολόγησηςκαι καλύπτουν τις ελάχιστες δεξιότητες και γνώσεις που ορίζονται στο παράρτημα I του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2215/2024 για το αντίστοιχο πιστοποιητικό.
Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στους φορείς πιστοποίησης να εξαιρούν αιτούντες από την απαίτηση επιτυχίας στις εξετάσεις που αναφέρονται παραπάνω, όταν οι αιτούντες έχουν προηγουμένως αποκτήσει προσόντα, δεξιότητες και γνώσεις ισοδύναμα με εκείνα που απαριθμούνται στο παράρτημα Iτου νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2215/2024, ή να απαιτούν από τους αιτούντες να έχουν επιτύχει μόνο σε συμπληρωματικές εξετάσεις, όταν τα προσόντα, οι δεξιότητες και οι γνώσεις που έχει αποκτήσει προηγουμένως ο αιτών καλύπτονται εν μέρει από τα προσόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα I του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2215/2024.
Οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τις δεξιότητες και γνώσεις αποτελούνται από τις παρακάτω ενότητες:
- Νομοθεσία και βασική θερμοδυναμική.
- Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ψυκτικών μέσων και σχετικοί περιβαλλοντικοί κανονισμοί.
- Έλεγχοι πριν από τη θέση σε λειτουργία εξοπλισμού, μετά από μακρά περίοδο αχρησίας, μετά από παρεμβάσεις συντήρησης ή επιδιόρθωσης, ή έλεγχοι κατά τη λειτουργία.
- Έλεγχοι εντοπισμού διαρροών.
- Φιλικός προς το περιβάλλον χειρισμός του συστήματος και του ψυκτικού μέσου κατά την εγκατάσταση, τη συντήρηση, την επισκευή ή την ανάκτηση.
- Στοιχείο: εγκατάσταση, θέση σε λειτουργία και συντήρηση παλινδρομικών, κοχλιωτών και σπειροειδών συμπιεστών, μονοβάθμιων ή διβάθμιων.
- Στοιχείο: εγκατάσταση, θέση σε λειτουργία και συντήρηση αερόψυκτων και υδρόψυκτων συμπυκνωτών.
- Στοιχείο: εγκατάσταση, θέση σε λειτουργία και συντήρηση αερόψυκτων και υδρόψυκτων εξατμιστών.
- Στοιχείο: εγκατάσταση, θέση σε λειτουργία και επισκευή θερμοστατικών εκτονωτικών βαλβίδων (TEV) και άλλων κατασκευαστικών στοιχείων.
- Σωληνώσεις: δημιουργία στεγανού δικτύου σωλήνων σε ψυκτικές εγκαταστάσεις.
- Πληροφορίες για τις σχετικές τεχνολογίες που αντικαθιστούν ή περιορίζουν τη χρήση των φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου και ασφαλής χειρισμός των ως άνω τεχνολογιών.
- Εγκατάσταση και ορθή πρακτική επισκευής εξοπλισμού και συστημάτων με βάση τους υδρογονάνθρακες.
- Εγκατάσταση και ορθή πρακτική επισκευής εξοπλισμού και συστημάτων με βάση το R744 (CO2).
- Εγκατάσταση και ορθή πρακτική επισκευής εξοπλισμού και συστημάτων με βάση το R717 (NH3).
Υφιστάμενα πιστοποιητικά ισχύουν;
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα προγράμματα επανεκπαίδευσης ή οι διαδικασίες αξιολόγησης, παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία των πρακτικών δεξιοτήτων και θεωρητικών γνώσεων των πιστοποιημένων φυσικών προσώπων όπως προσδιορίζονται στο παράρτημα I του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2215/2024. Προς τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι:
- Οι κάτοχοι πιστοποιητικών των κατηγοριών I και II του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2067 επιτρέπεται να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω πιστοποιητικά μόνον εάν επικαιροποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στο επίπεδο των γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται για τα πιστοποιητικά A1 και A2 αντίστοιχα.
- Οι κάτοχοι πιστοποιητικών κατηγορίας III του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2067 επιτρέπεται να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω πιστοποιητικά μόνον εάν επικαιροποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στο επίπεδο των γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται για τα πιστοποιητικά Δ.
- Οι κάτοχοι πιστοποιητικών κατηγορίας IV του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2067 επιτρέπεται να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω πιστοποιητικά μόνον εάν επικαιροποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στο επίπεδο των γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται για τα πιστοποιητικά Ε.
1 Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2215 της Επιτροπής της 6ης Σεπτεμβρίου 2024 σχετικά με τη θέσπιση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/573 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ελάχιστων απαιτήσεων για την έκδοση πιστοποιητικών για φυσικά και νομικά πρόσωπα και των όρων αμοιβαίας αναγνώρισης των πιστοποιητικών αυτών, όσον αφορά τον στατικό εξοπλισμό ψύξης, κλιματισμού και αντλιών θερμότητας, τους οργανικούς κύκλους Rankine και τις μονάδες ψύξης σε φορτηγά-ψυγεία, σε ρυμουλκούμενα ψυγεία, σε ελαφρά οχήματα-ψυγεία, σε εμπορευματοκιβώτια διατροπικών περιεκτών και σε βαγόνια τρένων που περιέχουν φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου ή τις εναλλακτικές τους λύσεις, και για την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2067 της Επιτροπής.
2 Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2174 της Επιτροπής της 2ας Σεπτεμβρίου 2024 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/573 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον μορφότυπο των επισημάνσεων για ορισμένα προϊόντα και εξοπλισμό που περιέχουν φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, και για την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2068 της Επιτροπής.

- Ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης (όπως ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, κ.α.)
- Αδειοδότηση επιχειρήσεων, μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μελέτες πυρασφάλειας, μελέτες SEVESO, κλπ.
- Ασφάλειας μηχανημάτων (σύνταξη τεχνικών φακέλων για σήμανση CE, αναβάθμιση ασφάλειας μηχανημάτων, κλπ.)
- Συνδρομητική υπηρεσία ενημέρωσης της νομοθεσίας για περιβάλλον, αδειοδότηση, ενέργεια, επαγγελματική υγεία και ασφάλεια.
- Εκπαιδεύσεις προσωπικού κυρίως σε θέματα ασφάλειας και περιβάλλοντος.