Γράφει ο Θωμάς Παπαστεργιάδης
SIX SIGMA BLACK BELT
Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός
Τεχνικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων

Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 (ο οποίος έχει παρουσιαστεί σε προηγούμενα τεύχη) θέτει ένα επικαιροποιημένο και αυστηρότερο πλαίσιο για τον εξοπλισμό που περιέχει φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου (F-gases) ή του οποίου η λειτουργία εξαρτάται από αυτά. Στο πλαίσιο εφαρμογής του εκδίδονται επιμέρους εκτελεστικοί κανονισμοί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που εξειδικεύουν τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις.

Υπενθυμίζεται ότι οι Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται άμεσα στα κράτη-μέλη, αλλά απαιτούν ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία. Αντίθετα, οι Κανονισμοί έχουν άμεση ισχύ χωρίς να απαιτείται εθνική πράξη ενσωμάτωσης. Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 κατήργησε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2014/517, ο οποίος ίσχυε έως σήμερα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2174, που αφορά ειδικά την επισήμανση του εξοπλισμού και των περιεκτών με φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου. Ο κανονισμός αυτός καταργεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2068/2015 και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2025. Οι απαιτήσεις του αφορούν τόσο τη νέα όσο και την ήδη υπάρχουσα επισήμανση.

Βασικές Απαιτήσεις Επισήμανσης

Ο νέος κανονισμός θέτει σαφείς και αυστηρές προδιαγραφές για το πινακίδιο ή την ετικέτα που πρέπει να βρίσκεται επάνω στον εξοπλισμό:

  1. Ευκρίνεια και Αναγνωσιμότητα

Οι πληροφορίες πρέπει:

  • Να αναγράφονται ευκρινώς,
  • Να έχουν κατάλληλο μέγεθος γραμματοσειράς,
  • Να διαθέτουν επαρκή κενά διαστήματα,
  • Να είναι ευανάγνωστες υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας.

Εάν οι νέες πληροφορίες προστίθενται σε ήδη υπάρχουσα επισήμανση, η γραμματοσειρά δεν μπορεί να είναι μικρότερη από εκείνη των υπόλοιπων στοιχείων της ετικέτας ή των ενημερωτικών πινακίδων.

  1. Ανθεκτικότητα στον Χρόνο

Η επισήμανση πρέπει:

  • Να παραμένει επάνω στο προϊόν,
  • Να είναι αναγνώσιμη κατά τη διάθεση στην αγορά,
  • Να διατηρείται ευανάγνωστη καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού.

Αυτό σημαίνει ότι το υλικό της ετικέτας πρέπει να είναι ανθεκτικό και όχι να ξεθωριάζει ή να φθείρεται με την πάροδο του χρόνου.

  1. Υποχρεωτικό Κείμενο

Η επισήμανση πρέπει να περιλαμβάνει τη φράση:

«Περιέχει φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου»

  1. Ποσότητα και Δυναμικό Θέρμανσης (GWP)

Η ετικέτα οφείλει να αναγράφει:

  • Το βάρος του αερίου (σε kg ή g),
  • Το ισοδύναμο CO₂,
  • Το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη (GWP), όπως καθορίζεται στα Παραρτήματα I, II και III του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/573.

Περιπτώσεις Εξοπλισμού με Προφόρτιση

Όταν ο εξοπλισμός περιέχει ήδη φθοριούχα αέρια κατά την έξοδο από το εργοστάσιο:

  • Η επισήμανση πρέπει να αναφέρει την ποσότητα που περιλαμβάνεται στη μονάδα παραγωγής.
  • Πρέπει να προβλέπεται χώρος για:
  • Την ποσότητα που προστίθεται κατά την εγκατάσταση,
  • Τη συνολική τελική ποσότητα αερίου πριν από τη θέση σε λειτουργία.

Η υποχρέωση αυτή αφορά τον κατασκευαστή, τον προμηθευτή ή τον εγκαταστάτη, κατά περίπτωση.

Επισήμανση σε Περιέκτες (Φιάλες)

Ιδιαίτερες απαιτήσεις ισχύουν για τις φιάλες ή άλλους περιέκτες που περιέχουν φθοριούχα αέρια. Ανάλογα με την περίπτωση, πρέπει να αναγράφεται:

  1. «Ανακύκλωση 100%»
    Για αέρια πλήρως ανακυκλωμένα χωρίς παρθένες ουσίες.
  2. «Ποιοτική αποκατάσταση 100%»
    Για αέρια που δεν περιέχουν αμεταχείριστες ουσίες ή, σε μείγματα, η προσθήκη τους δεν υπερβαίνει το 10% της μάζας.
  3. «Μόνο για καταστροφή»
    Για αέρια που διατίθενται αποκλειστικά για καταστροφή.
  4. «Μόνο για άμεση εξαγωγή εκτός της ΕΕ»
    Για χύδην εξαγωγή εκτός Ένωσης.
  5. «Μόνο για χρήση σε στρατιωτικό εξοπλισμό»
  6. «Για διαβρωτική χάραξη/καθαρισμό στη βιομηχανία ημιαγωγών μόνο»
  7. «Για χρήση ως πρώτη ύλη μόνο»
  8. «Για την παραγωγή δοσιμετρικών συσκευών εισπνοής μόνο»

Οι επισημάνσεις αυτές είναι δεσμευτικές και καθορίζουν σαφώς τον επιτρεπόμενο τρόπο διάθεσης και χρήσης των αερίων.

Τοποθέτηση και Ψηφιακή Συμπλήρωση

Η ετικέτα πρέπει να τοποθετείται, στο μέτρο του δυνατού, δίπλα σε άλλες ενδεικτικές πινακίδες του προϊόντος.

Σε περιπτώσεις όπου το μέγεθος του προϊόντος δεν επιτρέπει την πλήρη αναγραφή όλων των πληροφοριών, η φράση «Περιέχει φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου» μπορεί να συνοδεύεται από ψηφιακά αναγνώσιμο σύνδεσμο (π.χ. QR code), ο οποίος οδηγεί στις πλήρεις πληροφορίες.

Συμπέρασμα

Ο νέος κανονισμός δεν εισάγει απλώς τυπικές αλλαγές στην ετικέτα. Ενισχύει τη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα και τη συμμόρφωση σε όλο τον κύκλο ζωής του εξοπλισμού και των φιαλών με φθοριούχα αέρια.

Για κατασκευαστές, εισαγωγείς, προμηθευτές και εγκαταστάτες, η ορθή επισήμανση δεν αποτελεί απλώς διοικητική υποχρέωση, αλλά κρίσιμο στοιχείο κανονιστικής συμμόρφωσης από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά.

 

1 Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου 2024 για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 1937/2019 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 517/2014.

 2 Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2014/517 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 842/2006

 3 Εκτελεστικός Κανονισμό (ΕΕ) 2024/2174 της Επιτροπής της 2ας Σεπτεμβρίου 2024 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/573 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον μορφότυπο των επισημάνσεων για ορισμένα προϊόντα και εξοπλισμό που περιέχουν φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, και για την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2068/2015 της Επιτροπής.

 

Τεχνικοί Σύμβουλοι Επιχειρήσεων, τηλ. 2221077876
Kύριες δραστηριότητες:
  • Ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης (όπως ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, κ.α.)
  • Αδειοδότηση επιχειρήσεων, μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μελέτες πυρασφάλειας, μελέτες SEVESO, κλπ.
  • Ασφάλειας μηχανημάτων (σύνταξη τεχνικών φακέλων για σήμανση CE, αναβάθμιση
  • ασφάλειας μηχανημάτων, κλπ.)
  • Συνδρομητική υπηρεσία ενημέρωσης της νομοθεσίας για περιβάλλον, αδειοδότηση, ενέργεια,
  • επαγγελματική υγεία και ασφάλεια.
  • Εκπαιδεύσεις προσωπικού κυρίως σε θέματα ασφάλειας και περιβάλλοντος.